Aan de stamtafel (2)

In het Werkendams straatnamenboek staat informatie over het sluisje bij de Vervoornestraat. Deze familie is verbonden met een aantal schouten, schepenen en dijkgraven eind 16e, begin 17e eeuw met de naam Vervoorne. De bekendste is Reinier Vervoorne, dijkgraaf van de Vervoornepolder die in 1552 werd bedijkt. Zijn naam werd uitgehouwen in de steen in het sluisje op de hoek Schenkeldijk/Krouwerskade met de tekst ‘Anno 1642 Reinier Vervoorne, Waersman in die er tyt’. (Bron Werkendams Straatnamenboek)

Aan de stamtafel in het Andries Visserhuis werd echter ook het verhaal verteld dat in de jaren vijftig iemand is verongelukt bij het sluisje. En Maan van Elzelingen meent zich vrijwel met zekerheid te herinneren dat er naast de eerste genoemde sluitsteen nog een tweede sluitsteen moet zijn geweest. Met deze informatie gaat de historie alleen maar meer leven. Uitgraven en het opnieuw blootleggen van de sluis is meer dan de moeite waard. Wordt vervolgd zullen we hopen!

Geldgebrek bij waterschap Vervoornepolder

Al spittend in de archieven van de vroegere waterschappen stuitte ik op een brief van waterschap de Vervoornepolder aan de dienst Landbouwherstel in Roosendaal. De Vervoornepolder werd ingedijkt in 1552 en bemalen door de Vervoornemolen, maar in 1934 was een elektrische hulpaandrijving geplaatst, die tot 1944 dienst deed. Daarna werd de molen hersteld en draaide deze tot 1965. De polder dankt zijn naam aan de familie Vervoorne, een geslacht van schouten, schepenen en dijkgraven.  

De achtkantige poldermolen uit 1700 maalde de Vervoornepolder tot 1965 droog

De brief is gedateerd op 10 juli 1947, ruim twee jaar na het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog. Eerder heeft het waterschap op 28 november 1945 een nota ingediend van de geleden oorlogsschade voor een totaal bedrag van f 1622,80. Toch hebben ze in 1947 nog geen cent ontvangen. 

Op de steen staat Anno 1642 Reynier Vorvoorn Waersman in Die er tyt

Daar onze financiën van dien aard zijn, dat indien wij op korte termijn geen voorschot mochten ontvangen wij genoodzaakt zullen zijn een leening aan te gaan teneinde aan onze verplichtingen te kunnen voldoen. Daar onze polder slechts een oppervlakte heeft van 150 ha. zouden wij daar liever niet toe overgaan, temeer daar wij nog een restant lening hebben lopen voor de machine en de lasten die toch reeds hoog zijn nog meer te verzwaren.

De steen werd opgegraven in het sluisje bij de Schenkeldijk en ligt thans in het Biesboschmuseum

Uit de inmiddels ontvangen rekeningen voor het herstel blijkt ook nog eens dat deze hoger zijn dan geraamd. In plaats van de verwachtte f 310,- blijken de rekeningen te zijn opgelopen tot f 393,52. Het gaat om twee rekeningen van Kramer voor f 272,02 en die van De Waal voor ijzerwerk van f 121,60. Het waterschap kan de nota's echter niet betalen omdat ze geen geld heeft. Ze verzoekt dan beleefd, doch zeer dringend een voorschot over te maken.

Bijna zeshonderd leerlingen naar Monumenten Klassendag

Met deelname aan Monumenten Klassendag op 12 en 13 september wil Erfgoed Altena kinderen al vroeg laten kennis maken met ons cultureel erfgoed. Dat doen ze in samenwerking met Bibliotheek Cultuurpunt Altena. 

Kinderen bezoeken molen de Hoop in Veen

Dit jaar doen bijna zeshonderd leerlingen mee, ze bezoeken dit jaar drie verschillende plekken. Zo worden ze rondgeleid op Fort Giessen, maar brengen weer andere leerlingen een bezoek aan de molens; ze worden ontvangen op de Zuid-Hollandse molen in Hank, de Vervoorne molen in Werkendam, Molen de Hoop in Veen en de Doornse molen in Almkerk.

Molens, wat is daar allemaal te zien?

In de vesting Woudrichem worden leerlingen op twee locaties ontvangen. In het Jacoba Cultuurhuis op de Molenstraat maken kinderen de kapel kennis met Jacoba van Beieren en haar oom Jan van Beieren. Samen gaan ze muziek maken. Bij de Visafslag van visserijvereniging De Hoop bij de Waterpoort wordt vis afgeslagen. Bij voldoende tijd mogen de kinderen in de tuin van de Martinuskerk een ridder/behendigheidswedstrijd spelen. Bij slecht weer wordt uitgeweken naar de toren van de Martinuskerk, daar wordt een rariteitenkabinet gemaakt met verhalen. 

In de vesting ontmoeten de kinderen Jacoba van Beieren

Sluitsteen van de sluis in de Vervoornepolder en door Reynier Vervoorne, waersman geplaatst in 1613

De rol en de zelfstandige positie van de waterschappen staan ter discussie. Het is daarom de vraag of de waterschappen in de nabije toekomst hun taken voor een veilig Nederland kunnen blijven uitvoeren of dat zij op gaan in de provincies, de gemeenten of in een nieuwe bestuurslaag die de gemeenten en provincies gaat vervangen.

De 26 waterschappen willen hebben daarom een nieuwe site (www.waterbestendig.nl) gelanceerd om inzicht geven in hun taken en aan te geven waarom deze taken voor Nederland zo belangrijk zijn. Hun visie is dat alleen een organisatie die zich op deze taken kan focussen, optimaal kan bijdragen aan een veiliger Nederland.

www.waterbestendig.nl

Aan de stamtafel (1)

Aan de stamtafel in het Andries Visserhuis bij de Historische Vereniging is het sluisje in de Schenkeldijk/Krouwerskade de laatste weken bijna een vast gespreksonderwerp. PvdA raadslid Jan Methorst deed recent het voorstel om het sluisje weer uit te graven en bij historici gaat het hart dan vanzelf wat sneller kloppen.

Zaterdag 1 augustus kwam Jan van Oord ineens met een aantal foto’s van het sluisje op de proppen. En zoekend in eerdere publicaties kwam zo ineens een schat aan informatie tevoorschijn over het sluisje. Als eerste schreef Andries Visser in ‘Werkendam ontdekt verleden’ al over het sluisje. In het recent uitgegeven Biesboschboek van Wim van Wijk staat op pagina 346 de sluitsteen uit het sluisje die in de Biesboschmuseum ligt. “In 1552 gaf Anna van Egmond, de weduwe van Jan van Horne, Heer van Altena, toestemming om, ten zuiden van Werkendam in de gemeente De Werken, een nieuw stuk land in te polderen. Negentig jaar later, in 1642, is in de ka rond deze Vervoornepolder een uitwateringssluisje gebouwd. In de middelste steen van het gewelf, de sluitsteen, zijn het jaartal en de opdrachtgever – waersman (heemraad) Reynier Vervoorne – ingebeiteld. Met weinig gevoel voor historie is bij de ruilverkaveling van de Oostwaard, omstreeks 1970, het sluisje bedolven onder de verzwaarde dijk. Twintig jaar lager is de sluitsteen op verzoek van de Historische Vereniging van Werkendam opgegraven. De steen kreeg een plaats in het kantoor van Hoogheemraadschap Alm en Biesbosch. Toen dit in 2005 opging in waterschap Rivierenland, droeg het bestuur de steen over aan het Biesboschmuseum”. (Bron Het Biesboschboek)