hanviskie

Hanviskie schrijft op haar blog regelmatig over water en het waterschap. Als bestuurslid van Waterschap Rivierenland schrijft ze vooral over het werkgebied van Rivierenland, met speciale aandacht voor de ontpoldering van de Noordwaard in Werkendam. De blog is soms informerend, soms opinierend, vaak kritisch of prikkelend. Om zo waterschappers en burgers scherp te houden! En mijn kiezers op de hoogte te houden van mijn werk als volksvertegenwoordiger.

Sunday, April 05, 2020

Herbouw van landarbeiderskeet aan de Pauluszand

Vandaag fietste ik over het C.P. van den Hoekpad langs het Steurgat richting Hank. Voor mij het mooiste fietspad van Brabant. Het was prachtig weer en ik genoot van de zon en het ontluikende groen. 


De landarbeiderskeet rond 2010

Maar bovenal werd ik blij van de steigers bij de boerderij aan de Pauluszand. Steigers bij de landarbeiderskeet die hier opnieuw wordt opgetrokken. In april 2018 werd de keet gesloopt en schreef ik nog dat we slordig omgaan met ons erfgoed. De keet aan de Pauluszand was immers in 2013 aangewezen tot gemeentelijk erfgoed, 

De keet aan de Pauluszand in 2018

Mijn schrijven over de sloop werd me niet in dank afgenomen door de familie Pruissen. Ze hadden bij de sloop namelijk al plannen om de landarbeiderskeet opnieuw op te bouwen. En nu twee jaar later wordt er daadwerkelijk gebouwd aan de keet, de steentjes van de oude keet worden daarvoor gebruikt. Reden om deze zomer vaker het C.P. van den Hoekpad te fietsen om te zien hoe de bouw vordert. Mooi om te zien dat mensen bereid zijn zich in te zetten voor ons erfgoed. 

De stenen van de gesloopte keet, toegedekt met een zeil

De landarbeiderskeet staat in de polder Pauluszand, een tweehonderd jaar oude landbouwpolder. In tegenstelling tot griendketen zijn landarbeidersketen vaak voorzien van een zolder zodat mannen en vrouwen apart kunnenslapen. De meeste stenen keten zijn gebouwd na 1905. De keet aan de Pauluszand komt pas in 1949 voor het eerst voor op een kadastrale kaart, maar toen werden dat soort keten allang niet meer gebouwd. Vandaar dat in het monumentenrapport wordt gesteld dat de keet tussen 1900 en 1910 is gebouwd.

De keet  aan de Pauluszand staat weer in de steigers


Saturday, April 04, 2020

De faunatoren op de ponyweide

Toen ik in 2005 nog raadslid was, waren er plannen voor woningbouw op de Ponyweide in Dussen. Een groene oase in het hart van het dorp met een mooi zicht op Kasteel Dussen. Uiteindelijk besloot de raad tot uitbreiding van het dorp met de wijk Zandweide. 

De faunatoren is gebouwd in het hart van de ponyweide, dat is ingericht als waterbergingsgebied


De Ponyweide bleef braak liggen en nu ben ik blij met dat besluit uit die tijd. Het gebied wordt nu ingezet voor waterberging in het dorp. De waterberging is volgens mij vorig jaar afgerond. Eind januari is gestart met de bouw van een faunatoren op de Ponyweide, een initiatief van Len Bruining van de vogelwerkgroep van Altenatuur, samen met Natuurinclusief Altena. De faunatoren heeft een achthoekig afdak dat is ontworpen naar het voorbeeld van de torentjes van Kasteel Dussen. De top van de toren is een huiszwaluwtil en langs de toren zijn vleermuizenkasten geplaatst. De voet bestaat uit gestapelde dakpannen, met voldoende ruimte voor insecten en andere dieren. Rondom de toren worden nog insectenhotels geplaatst. De planning was om de toren op 2 april officieel te onthullen, maar door de coronacrisis is dat voorlopig uitgesteld. Maar voor de vogels maakt dat niets uit, zij mogen de faunatoren gewoon gaan gebruiken!

Thursday, April 02, 2020

Sloop van rioolwaterzuivering in Eethen

Vandaag vond ik in mijn mailbox foto's van de sloop van de rioolwaterzuivering in Eethen. De zuivering dateerde uit 1978 en werd gebouwd nadat in 1970 door landelijke wetgeving het zuiveren van afvalwater werd verplicht om zo de waterkwaliteit te verbeteren.

Sloop van de rwzi in Eethen


De zuivering in Eethen is omgebouwd tot een rioolgemaal en op het terrein worden ook nog zonnepanelen geplaatst. De sloop is onderdeel van de centralisatie van de rioolwaterzuivering in het Land van Heusden en Altena en de bouw van de Energiefabriek in Sleeuwijk. Een project waaraan door Waterschap Rivierenland al zo'n tien jaar gewerkt wordt. 
Sloop in Eethen

Zo'n tien jaar geleden bestond nog het plan om de kleine rioolwaterzuiveringen in Altena allemaal te moderniseren. Gezien de grote investeringen is later toch besloten om de rioolwaterzuivering te centraliseren, deze is in de zomer van 2019 geopend. Zo werden in de afgelopen jaren persleidingen aangelegd vanaf de oude zuiveringen in Wijk en Aalburg, Eethen en Dussen naar Sleeuwijk. Daar wordt straks al het rioolslib uit de regio gereinigd en omgezet in biogas. Medio dit jaar wordt ook begonnen met de aanleg van het zonnepark in Sleeuwijk. 

Op het terrein worden straks zonnepanelen aangelegd

Wednesday, April 01, 2020

Het Corona dagboek (7)

De kogel is door de kerk, nu de corona maatregelen zijn verlengd tot minimaal 28 april gaat ook Waterschap Rivierenland digitaal vergaderen. 


Waterschapsbestuur van Wijk en Veen in 1932


De nieuwe cyclus begint op 14 april met het presidium, de commissies volgen op 28 en 29 april. Onze eerstvolgende AB vergadering is gepland op 22 mei. Velen gingen ons al voor, maar toch blijft het spannend. Dat digitaal vergaderen zal zeker lukken, maar het voorzitten van een digitale vergadering is voor mij echt helemaal nieuw. 

De huidige CDA fractie

Vandaag kreeg ik overigens bericht over een corona sterfgeval in onze gemeente Altena, voor mij de eerste keer dat dit ook werd bevestigd. Triest, maar laten we moed houden, ooit zal het overgaan.  Ter bemoediging een nieuwe blog van het Duyls Bos over het Tipje van de lente.

Monday, March 30, 2020

Het Corona dagboek (6)

Vanavond hoefde ik niet naar Tiel te rijden. Geen commissievergadering Waterveiligheid. Ook morgenavond hoef ik niet naar Tiel als voorzitter van de commissie Middelen. 


De Hervormde kerk in Dodewaard langs de Waaldijk die moet worden versterkt

Ook de eerste bijeenkomst van de werkgroep Cultuurhistorie moest worden doorgeschoven. Als de coronacrisis nog lang duurt kan mijn agenda gewoon bij het oud papier. Als de commissie wel was door gegaan hadden we in elk geval gesproken over het VoorkeursAlternatief voor Neder-Betuwe. Nu hebben we dat schriftelijk gedaan. Maar wel met het verzoek alle schriftelijke reacties te bundelen en dit voor de volgende commissie Waterveiligheid te bundelen. Zodat de besluitvorming transparant is. 


De dijkgraven hielden vorige week met de Unie van Waterschappen al een digitale vergadering 

Inmiddels heeft de ministerraad ingestemd met een spoedwet, zodat straks digitale besluitvorming  ook voor de waterschappen mogelijk wordt. 

Sunday, March 29, 2020

Kerken verwoest in de oorlog (13)

Meer dan een maand geleden - op 16 februari 2020 - schreef ik mijn laatste blog over de verwoeste kerken in de oorlog. Deze keer wil ik jullie vertellen over het opblazen van de Hervormde kerk in Werkendam. Dat gebeurde in de nacht van zaterdag 21 op zondag 22 april, tegelijkertijd met de Gereformeerde kerk in Werkendam. Aria Colijn hield in die tijd een dagboek bij, ze woonde op een boerderij aan de dijk tussen Almkerk en Dussen, maar werd geëvacueerd vanwege de gevechten bij de strijd om het Capelse Veer. Op zondag 22 april schrijft Aria in haar dagboek over het opblazen van de kerk. 

De oude Hervormde kerk met pastorie


Zondag 22 april 1945

Vanmorgen hebben we tot half acht op bed gelegen, toen zijn we eruit gekomen en eerst de bedden opgeruimd en toen hebben we gegeten en alles opgeruimd en we zijn ook naar de toren wezen kijken. Het huis van de dominee ligt helemaal in elkaar, in een woord, het is vreselijk. De toren is ook helemaal weg. Verder zijn de mensen de hele dag aan de gang, je kan gewoon niet zien dat het zondag is. 

De Kerksteeg met rechts het hek van de kerk


Piet (1933) Verwoert heeft nog herinneringen aan de oude Hervormde kerk. 


Tijdens de laatste oorlogswinter waren alle ramen afgeplakt met zwart papier. Tijdens een dienst in die tijd vloog een van de lampen ineens in brand, de predikant riep dat we de kerk uit moesten. Iedereen stond op en het was wringen om buiten te komen. Maar de koster Paul van Driel stond op en draaide de stroom eraf, daarna kon de dienst verder gaan. We hadden toen een gastpredikant en niet onze eigen predikant.

Het interieur van de kerk met de predikantborden


De predikantborden konden worden gered uit de kerk, die waren al eerder van de muur gehaald en opgeborgen in de kelder van de oude Hervormde school. Ook het Mozes bord is daar opgeborgen. Maar toen S. Kuijper, schoolhoofd van de Hervormde school, een nieuwe Opel Olympia kocht, grijsblauw, bouwde hij tegen de school een garage. Daarvoor had hij een dak nodig en daarvoor is het Mozes bord gebruikt. Toen later de garage is afgebroken, kwam het bord onder het dakleer tevoorschijn en was het hout helemaal verrot. Het duurde overigens wel lang alvorens de predikantborden terugkwamen in de kerk, zo herinnert Piet Verwoert zich nog.


De Historische Vereniging Werkendam heeft een maquette van de oude Hervormde kerk 

Het interieur van de oude Hervormde kerk


Saturday, March 28, 2020

Het Corona dagboek (5)

Een van evenementen die zijn geschrapt vanwege de coronacrisis is de viering van 75 bevrijding. Triest dat we zo onze vrijheid niet kunnen vieren. 

Een foto van Richard Bate en een krans klaprozen bij zijn oorlogsgraf



Juist vandaag werd ik geconfronteerd met die strijd en met de mensen die 75 jaar geleden hun leven hebben gegeven voor onze vrijheid. Op het kerkhof aan het Laantje in Werkendam liggen een groot aantal soldaten die zijn gesneuveld in de Tweede Wereldoorlog. Onder andere Thomas Duff en John Edward Keogh, die omkwamen bij de vliegtuigcrash in het voorjaar van 1944. Een andere militair is Lieutenant Richard Shepperson Bate, hij stierf 16 februari 1945 aan zijn verwondingen in het noodhospitaal in Werkendam. 


Hij liep zijn verwondingen op bij de slag om het Capelse Veer. Ook Joseph McKenna vocht bij het Capelse Veer en kwam om het leven door zijn verwondingen bij die strijd, hij is eveneens begraven in Werkendam. Bij het graf van Richard Bate ligt nu een krans met klaprozen en een foto. Bij de foto een briefje met daarop de namen van Trevor Richard, Malcolm en Roger Stewart; drie neven van Uncle Richard. Wat mooi dat zij 75 jaar na dat Richard Bate was gesneuveld een bezoek brachten aan zijn graf en zo hun oom opnieuw een gezicht hebben gegeven aan  één van de vele slachtoffers die vielen in het gevecht om onze vrijheid. 


Friday, March 27, 2020

Het Corona dagboek (4)

Schooljuffrouw, een zieke poes en de berenjacht. De tweede quarantaine week zat toch weer vol verrassingen. Zo ben ik sinds dinsdag schooljuf voor drie kleinzonen. 
Zo ben je ineens schooljuf voor drie kleinzonen


En als je dan bezig bent met hun schoolwerk stijgt toch ineens de waardering voor het onderwijs. Want hoe doen zij dat met 25 kinderen in de klas? Want hoe lang is de spanningsboog van al die kinderen eigenlijk? Terwijl de één gewoon rustig doorwerkt, wordt de ander overal door afgeleid. En dat waren nog maar drie kinderen. 

Deze beer zit al jaren voor mijn slaapkamerraam


In de voorbije dagen was het ineens een hype; op jacht naar beren. Om kinderen tijdens een wandeling in deze dagen van de coronacrisis te vermaken had iemand bedacht om kinderen beren te laten zoeken die bij mensen in de vensterbank voor het raam staan. Zelf staat mijn beer al jaren lang in het raam van mijn slaapkamer. Zo lang al, dat zijn kleren inmiddels door de zon gebleekt zijn. 

Altijd fijn als iemand je opwacht als je thuiskomt

En dan was daar vrijdagmorgen ineens een poes met een lam achterpootje. Toch maar de dierenarts gebeld, die ook strikte coronamaatregelen had genomen. Dus buiten wachten tot je aan de beurt bent en binnen verplicht een  mondkapje op. De arts kon niets vinden bij de poes, dus maar hopen dat het weer overgaat en onze Tommy binnenkort zijn 19e verjaardag kan vieren? Maar het bezoek aan de dierenarts betekende wel het eerste mondkapje tijdens deze coronacrisis. Gelukkig is het de hele week al stralend zonnig weer, toch iets om van te genieten. 
.

Tuesday, March 24, 2020

Neem de draad op voor de toekomst

Eerste toer:
Begin elke dag met een blij gemoed ook al ondervind je tegenspoed

Tweede toer
Doe kalm aan en neem de tijd om blij en gelukkig te zijn

Derde toer
Wees vriendelijk en steek de handen altijd blijmoedig uit naar de ander

Vierde toer
Wees spontaan en spreek goed over iemand die niet aanwezig is.

Vijfde toer
Zoek steeds naar het goede in het leven en geef eens een knipoog of een schouderklopje





Zesde toer
Innerlijke vrede, die maakt je blij en rijk

Zevende toer
Een glimlach van een seconde is meer waard dan een lamp die een uur brandt

Achtste toer
Probeer een ander moed in te spreken als die het niet meer ziet zitten

Negende toer
Probeer elke dag om één ding blij te zijn dan is het geen verloren dag

Tiende toer
Vertrouw elke dag op God en leg alles in Zijn Handen

Steeds vanaf de eerste toer herhalen.

Vergeet niet dat de beste breister weleens een steekje laat vallen, geen paniek! Vlug ophalen en snel verder breien!

Monday, March 23, 2020

Hoe zal de coronagrafiek van 2020 eruit zien?

Maan van Elzelingen heeft in zijn leven heel veel historisch onderzoek gedaan. Zo maakte hij transcripties van kerkenraadsnotulen, maar heeft hij ook de begraafplaatsen van Werkendam geinventariseerd. 

De grafiek van het aantal sterfgevallen in Werkendam tussen 1832 en 1975

Aan de hand van alle gegevens maakte hij ook enkele grafieken. Zo maakte hij ook een grafiek van de sterfgevallen in Werkendam en De Werken tussen 1832 en 1975. In die tijdspanne van bijna 150 jaar steken drie jaar duidelijk ook boven het gemiddelde. Dat waren de jaren 1866, 1918 en 1945. In 1866 werden in Werkendam 73 mensen slachtoffer van de cholera epidemie. Tijdens de Spaanse griep epidemie vielen in Werkendam tien doden. in De Werken en Sleeuwijk waren twintig doden te betreuren. De piek van het aantal sterfgevallen in 1945 is het gevolg van de Tweede Wereldoorlog. deze is vooral veroorzaakt door gebrek aan medicijnen en voedsel. Hoe zal de grafiek van 2020 er straks uitzien?