Een dag vol herinneringen

Na dertien jaar bloggen heb ik misschien alles al eens een keer geschreven over 3 januari, de geboortedag van mijn vader. 

Jan-Willem Kieboom

Dat was in 1936 op een vrijdag, vandaag 84 jaar geleden. Van alle gevierde verjaardagen herinner ik me uit mijn jeugd toch vooral dat het hartje winter was. Soms met sneeuw, soms alleen met vrieskou. Met altijd gezellige verjaardagen en veel familiebezoek. En na al die jaren blijft het toch altijd een dag vol herinneringen. Ook aan bijvoorbeeld mijn oma Doortje Kieboom. Die maar liefst 42 jaar weduwe was. Tja, dichter Gerrit Achterberg schreef al eens 'familie duurt een leven lang'. 

De gezinskaart van het gezin Kieboom

Willemsoord Den Helder (2)

overgrootvader Leendert Kieboom

Wijnand Kieboom, broer van mijn vader

Jan Willem-Kieboom

Bij het bezoek aan Willemsoord heb ik mijn ogen uitgekeken. Uiteraard naar de bootjes en schepen; als schipperskind blijft dat toch altijd trekken. Maar ook naar het uitgestrekte complex en de vele markante gebouwen. Prachtig gerestaureerd en nu veelal met nieuwe gebruikers. Zo krijgt industrieel erfgoed een mooie nieuwe bestemming. Overigens vroeg ik me tijdens de rondwandeling op het complex af of mijn vader, die ook bij de marine diende, ook in Den Helder was gelegerd. En zou hij daar ook hebben rondgelopen? Ook mijn overgrootvader diende bij de marine. Toch maar eens navragen bij mijn moeder.

Het marine opleidingscomplex op Willemsoord

Herinneringen

Een oude foto uit de oorlogsjaren; het jongetje vooraan met die geruite spencer is mijn vader, Jan Willem-Kieboom. Hij staat naast zijn oma Gezina Faas en achter hem staat zijn zusje Mientje Baggerman-Kieboom. Het kindje bij zijn oma op schoot is een neefje of nichtje. Naast oma zit opa Willem Wijnand Heijns en naast hem zijn dochter Jo. Vandaag is de geboortedag van mijn vader; hij zou 77 jaar zijn geworden.

Tijd van leven

Gisteren was de geboortedag van mijn vader Jan-Willem Kieboom (1936-1989). Het is alweer 86 jaar geleden dat hij werd geboren als zoon van Hendrik Kieboom en Matje Heijns. Het blijft moeilijk te beseffen dat ik hem al 32 jaar moet missen. En je af te vragen, wat als hij er nog was geweest?

Muur poëzie in Altenahove

Niet alleen ik moet hem al lang missen, ook mijn moeder is al jarenlang weduwe en heeft al die jaren voor zichzelf gezorgd. Toch lijkt aan die zelfstandigheid nu een einde te komen, nu ze eigenlijk 24 uur per dag zorg nodig heeft. Zorg die wij als kinderen niet elk uur van de dag kunnen bieden. En dan komt opname in zicht en moet je een besluit nemen dat je eigenlijk niet wilt nemen. En zo wordt je steeds weer stilgezet bij de eindigheid van het leven. Mooi verwoordt in onderstaand gedicht van Jenneke Mijnlieff-Verschoor, ze was een nicht van mijn vader. Ook hij hield van poëzie

Tijd van leven

Hoe lang heb ik nog,

hoeveel tijd om te leven?

Ziende ogen om te zien

de aarde in haar volheid,

de bomen en de grassen die mij

elke dag begroeten en wachten

op mijn wedergroet?

Hoeveel tijd rest mij

Voor mijn verbazing in groei?

Hoeveel uren heb ik nog

om in een windstille tuin

te rusten, te denken, te lezen?

Hoe vaak word ik nog

aangeraakt door wonderen,

door fijne uren die langer duren

dan ik had verwacht?

Deze planeet is te groots,

ik kan het niet vatten.

Men verhaalt vaak over hemelen,

maar als de aarde overweldigt,

Hoe zal dan een hemel zijn?

Jenneke Mijnlieff-Verschoor uit 'Terug naar het licht'

Memento mori

In een column in het Reformatorisch Dagblad las ik dat 3 januari de dag is van 'Memento Mori'.  Ik had dit nog niet eerder gelezen. Voor mij is 3 januari ook altijd een Memento Mori dag, omdat het de geboortedag is van mijn eigen vader. 

Het schip Nooit Volmaakt van mijn opa Hendrik Kieboom

Mijn vader werd geboren op 3 januari 1936 en zou dus vandaag zijn 87e verjaardag hebben gevierd, ware het niet dat hij in 1989 is overleden op de leeftijd van slechts 53 jaar. Hoe ouder jezelf wordt, hoe meer je beseft dat hij nog zo jong was. Om terug te komen op 'Memento Mori',  ook mijn eigen vader nam die woorden weleens in de mond. Mijn vader verloor al jong zijn eigen ouders, misschien was hij zich daardoor wel meer bewust van de broosheid van het leven. 

Jan-Willem Kieboom (1936-1989)

Op zijn vierde verjaardag in 1940 liep zijn eigen moeder zware brandwonden op, ze overleed enkele dagen later aan haar verwondingen, Jammer dat ik mijn eigen vader nooit gevraagd hebt, wat hij zich daar nog van kon herinneren. Zijn jongste zus heeft me wel verteld dat ze zich schuldig voelde over het ongeluk, omdat ze zich herinnerde dat ze die dag volgens haar stout was geweest. Zijn vader overleed anderhalf jaar later aan nierfalen. 

De dood is nooit ver weg

De dood is nooit ver weg in het leven van Matje Heijns en Doortje Kieboom, twee stiefzusjes uit de Bollenstreek. Aan die openingszin van het boekje 'de eeuw van mijn oma's' moest ik denken op deze 2 november 2021. 

Vijf jaar geleden met broers en zussen

Deze dag is het alweer 32 jaar geleden dat mijn vader Jan-Willem Kieboom (1936-1989) geheel onverwacht veel te jong overleed. Herinneringen zijn na 32 jaar vervaagd en wat blijft er dan over van een mensenleven? Anderzijds blijft het eeuwige verlangen om hem nog eens te zien, om nog eens in gesprek te gaan over de grote vragen des levens. 

Mijn vader is dat jochie links met die geruite spencer

Tegelijkertijd met die herinneringen aan mijn eigen vader gaan mijn gedachten naar mijn zusje Matty. Vandaag is het vier maanden geleden dat ook zij veel te jong overleed op de leeftijd van 61 jaar. Vier maanden lijken zo kort en toch voelt het als heel lang geleden dat we samen konden lachen of herinneringen ophaalden aan onze jeugd. Misschien doet ze dat nu wel samen met mijn vader. En op zo'n dag als deze dringt dan het besef door dat voor een ieder van ons de dood nooit ver weg is. Mijn vader zei vaak 'Memento Mori'. Ik zeg het hem vandaag na.

In memoriam

Jan-Willem Kieboom (3 januari 1936-2 november 1989)

Herinneringen kunnen mooi zijn ik heb dat vaak met muziek, als ik een oud nummer hoor denk ik vaak waar ik toen was en wat ik deed.  Maar "aan boord op weg naar Mannheim" zag ik direct ook andere zaken terug n.l. Mijn eerste schipper van de Merweland. Iemand die mij gevormd heeft voor het beroep dat ik zo mooi vond. Iemand die mij vertrouwen gaf door mij in donker door Zeeland te laten varen, terwijl hij (wat ik niet wist) buiten in het gangboord stond te kijken of het wel goed ging. Voor deze man had ik ontzettend veel respect, als vakman en als mens. Voor mij was het dan ook duidelijk dat toen ik in het huwelijk trad hij mijn getuige moest zijn.

Geschokt en heel verdrietig was ik toen ik gebeld werd door Andries van Andel, deze voer indertijd ook voor Bouman (net als Wijnand Kieboom) dat mijn grote voorbeeld onverwacht was overleden. Mijn verdriet was groot. Er was iets weggevallen in mijn leven. En al die tijd gaat er geen week voorbij of is hij in mijn gedachten, herinneringen hoe wij samen (uiteraard weer in de nacht) de Spoorhaven in Duisburg zochten, gingen biljarten in het Schipperscentrum in Antwerpen, in de potdichte mist de Westerschelde afvoeren (zonder radar) met kompaskoersen en een wekker er naast. Maar ook denk ik wel eens hoe het nu zou zijn geweest, hoe die man het zou hebben gevonden dat ik nu ook opa zou zijn.

Dertig jaar later.......

Vandaag is het dertig jaar geleden dat mijn vader geheel onverwacht overleed. Dertig jaar lijkt een eindeloze tijd, maar soms lijkt het nog maar pas geleden. 

Jan-Willem Kieboom (1936-1989) 

Als je ineens denkt, wat zou mijn vader hiervan hebben gevonden? Zou hij de wereld nog herkennen, in dertig jaar tijd is zo ongelooflijk veel veranderd. Zou hij nog een scheepje hebben om af en toe te varen? Zou hij zich druk maken om de klimaatsverandering? Misschien was ik negen of tien jaar oud, maar tijdens een broodmaaltijd kon hij zich mateloos storen aan vleeswaren in plastic verpakt. Was dat nu nodig? Zo maakte hij ook de val van de Berlijnse muur op 9 november niet meer mee, In gedachten steek ik een kaarsje voor hem op.

In herinnering

Familiefoto uit de oorlogsjaren; het jochie met geruite spencer dat links op de foto staat is mijn vader Jan-Willem Kieboom; geboren op 3 januari 1936 en overleden op 2 november 1989

 

DE GESTORVENE

Zeven maal om de aarde gaan,
als het zou moeten op handen en voeten;
zevenmaal om die éne te groeten
die daar lachend te wachten zou staan.
Zeven maal om de aarde gaan.

Zeven maal over de zeeën te gaan,
schraal in de kleren, wat zou het mij deren,
kon uit de dood ik die éne doen keren.
Zeven maal over de zeeën te gaan -
zeven maal, om met zijn tweeën te staan.


uit 'De Slechtvalk' (1966) van Ida Gerhardt (1905-1997)

De Kiebomenreunie (5)

In het kleine zeilbootje in het midden zit Hendrik Kieboom, ook wel rooie Henk genoemd

In de voetsporen van je vader treden is eeuwenlang vanzelfsprekend geweest. Was je vader boer, dan werd je ook boer. Was je vader schipper, dan werd jij ook schipper. Anno 2013 is bij de beroepskeuze het beroep van je vader allang niet meer je enige keuze. Zo verging het ook de familie Kieboom. De drie zonen van Hendrik Kieboom werden wel alledrie schipper. Al was oudste zoon Leen langere tijd pontbaas en later werkte hij bij de waterwinning in de Biesbosch. Zijn zoon Gerrit werd echter wel schipper. De zonen van Wijnand, Henk en Kees, voelden helemaal niets voor het beroep van schipper en kozen een ander vak. Van de twee zonen van Jan-Willem (mijn broers) koos één van hen voor een financieel-administratieve functie, wel bij het baggerbedrijf Van Oord. de ander werd wel schipper. En treden hun zonen ook weer in hun voetsporen? De tijd zal het leren!

De gestorvene

 

Jan Willem Kieboom

3 januari 1936 - 2 november 1989

De gestorvene

Zeven maal om de aarde te gaan,

als het zou moeten op handen en voeten;

zeven maal, om die ene te groeten

die daar lachend te wachten zou staan.

Zeven maal om de aarde te gaan.

Zeven maal over de zeeën te gaan,

schraal in de kleren, wat zou het mij deren,

kon uit de dood ik die éne doen keren.

Zeven maal over de zeeën te gaan...

zeven maal, om met zijn tweeën te staan.

Ida Gerhardt

75 jaar

De bruiloft van mijn ouders met links de ouders van mijn moeder en rechts Doortje Faas, de stiefmoeder van mijn vader

Op 3 januari 1936 zag mijn vader, Jan-Willem Kieboom, het levenslicht. Vandaag zou hij 75 jaar zijn geworden, eens te meer reden om aan hem te denken. Hij mocht echter niet ouder worden dan 53 jaar. Hoe ouder ik zelf word, hoe jonger hij gestorven is. Het is heel vreemd om je voor te stellen dat iemand die je gekend hebt tot zijn 53ste, de leeftijd van 75 jaar zou bereiken. Nu ik bezig ben met het schrijven over mijn oma Matje Heijns, de moeder van mijn vader, denk je na over eigenschappen die je geerfd hebt van je (voor) ouders. Over mijn oma Matje hebben haar kinderen verteld dat ze altijd opgeruimd was, zo herinner ik me mijn vader ook wel. Ook hield mijn vader van gedichten, hij kocht weleens een dichtbundel van Nel Benschop. Zelf hou ik ook van gedichten, is dat dan een familie trekje? En hoewel mijn vader veel te jong gestorven is, ben ik toch blij dat ik hem zo lang gekend heb. Zelf verloor hij zijn ouders al op jonge leeftijd, zijn moeder toen hij vier jaar was en zijn vader toen hij zes jaar was.

De eeuw van mijn moeder (2)

Mijn moeder temidden van haar kinderen

Mijn moeder Theodora de Kooter werd geboren in 1936 als eerste kind in het gezin. Ze bleef niet lang enig kind, er volgden al snel twee zusjes. In totaal werden er tien kinderen geboren. Haar vader was metselaar in een familie/aannemersbedrijf, haar moeder zorgde voor de kinderen. Thea was een briljante leerlinge. Zo goed, dat ze door mocht leren aan de ULO, een voorrecht dat zussen na haar niet kenden. Ook op de ULO blonk ze uit, de tweede en derde klas doorliep ze in een jaar. Nog verder doorleren voor bv. schooljuf zag ze zelf niet zitten, zodat ze op 15 jarige leeftijd al op kantoor in Gorinchem ging werken, o.a. bij de Vries Robbé. Het laatste jaar voor haar huwelijk werkte ze op kantoor bij het familiebedrijf De Kooter. In 1958 huwde ze met de schipper Jan Willem Kieboom en stapte aan boord. Er werden zes kinderen geboren uit het huwelijk, zelf was ik het derde kind. Als schippersfamilie was schoolgaan niet eenvoudig, een internaat was er nog niet. In 1971 werd er daarom een huis gekocht, zodat het gezin weer werd herenigd, maar mijn moeder afscheid nam van het schippersleven. Al die tijd was mijn moeder degene die de boekhouding van het bedrijf verzorgde. Nadat de oudste kinderen het huis verlieten, keerde ze in 1987 weer terug aan boord. Mijn broer werd knecht. Helaas duurde het niet lang omdat mijn vader in 1989 geheel plotseling overleed. Sinds die tijd woont ze weer in Werkendam. Na al die jaren is ze nog altijd actief als vrijwilligster bij de Wereldwinkel. Ook biedt ze indien nodig opvang voor haar schipperskleinkinderen. Sinds kort heeft ze dertien kleinkinderen.

Yannick

Minister Rouvoet is gisteren op zijn wenken bediend. Een dag na zijn uitspraak dat er meer kinderen geboren moeten worden, werd in het Beatrixziekenhuis een neefje geboren. Voor de trotse ouders Huub en Marjan hun vierde kindje. Het gemiddelde kindertal komt daarmee bij mijn broers en zussen op 2,2. Het jongetje heet Yannick en is het broertje van Melanie, Jan-Willem en Naomi Kieboom.